De nieuwe rol van Drupal

Van 26 t/m 29 september was de DrupalCon in Wenen. Het grootste evenement voor alles gerelateerd aan het open source content managementsysteem Drupal. Een week lang sessies, code sprints en bijpraten met oude vrienden. Natuurlijk waren we met een delegatie van Triquanta aanwezig bij dit spektakel.

Drupal's nieuwe rol

De sessies op DrupalCon zijn een goede mix van techniek, show cases en business. Er was echter wel een rode draad te vinden in veel van de presentaties. Drupal is op weg naar een nieuwe rol in het technologielandschap. Nieuwe technologieën zorgen ervoor dat Drupal zich moet aanpassen aan de nieuwe wensen en verwachtingen van gebruikers. Zo waren er veel sessies waarin experimenten getoond werden met virtual/augmented reality in combinatie met Drupal. In deze post gaan we in op wat dit zegt over de richting die Drupal op gaat.

Drupal is niet meer voor simpele sites

In de keynote van Dries maakte hij voor het eerst een duidelijk statement over de doelgroep van Drupal. Was voorheen Drupal het systeem dat alle type sites moest kunnen bedienen. Nu maakte hij duidelijk dat Drupal was doorgegroeid naar een platform dat niet meer echt geschikt is voor de simpele sites. Dit wil niet zeggen dat Drupal niet meer gebruikt kan worden voor een blog of portfolio site. Drupal richt zich op ambitieuze digitale projecten. En ambitieus is meer dan alleen de enterprisewereld. Het kunnen ook kleinere organisaties zijn die met hun digitale projecten complexe problemen aanpakken. Als voorbeeld gaf Dries een bedrijf dat ongeveer 50 huizen verhuurt. Hoewel ze niet veel verkeer hebben, moet hun website wel geïntegreerd worden met een e-commerce oplossing, een booking systeem en een klantenservice. Drupal zou een perfecte fit zijn voor een dergelijke site.

Drupal is for ambitous projects

Drupal gaat out-of-the-box

In een aantal andere sessies was ook zeer duidelijk dat de rol van Drupal verandert met de nieuwe opkomende technologieën. Drupal kan niet meer gezien worden als één monolitisch systeem. Een aantal jaar geleden hebben we de transitie naar mobiel gemaakt en veel websites worden nu zelfs hoofdzakelijk bezocht via mobiele apparaten. Op dit moment zien we technologieën als virtual/augmented reality en artificiële intelligentie opkomen. Veel van de toepassingen van deze technieken zijn sterk gedreven door content en het is dus logisch dat Drupal hier een belangrijke rol in kan spelen.

Een goed voorbeeld hiervan werd gedemonstreerd in de presentatie van Preston So en Chris Hamper. Zij lieten zien dat het niet alleen langer een pagina-gedreven context is maar een geospatiële context waar Drupal mee moet houden. Waar je je bevindt bepaalt mede de content die je wil zien. Dit vergt een andere manier van naar content kijken. Content moet flexibel genoeg zijn en zich aan kunnen passen aan de verschillende situaties waarin deze geconsumeerd kan worden. We gaan van op zich zelf staande websites naar complete digitale ecosystemen.

To digital ecosystems

Dit betekent ook dat we van een pull naar een push systeem gaan om content bij de gebruiker te krijgen. En we gaan meer van consumptie van content naar interactie met content. Dit betekent dat pagina-gerelateerd denken voor het het beheren van content niet meer relevant is in een wereld waarbij het kanaal van de content zo flexibel is.

In de presentatie gaven ze twee demo's waarbij Drupal gebruikt was als content store om real-time, locatiegebaseerde informatie aan gebruikers aan te bieden. De eerste was een augmented reality app die extra informatie over supermartkartikelen gaf op basis van een foto van het product. De extra informatie werd real-time opgehaald uit een Drupal back-end. Het tweede voorbeeld was een demo met beacons die via een app relevante informatie aan een gebruiker konden geven op basis van zijn locatie op een vliegveld. Kijk vooral zelf even naar wat de toekomst in petto heeft.

Nieuwe interfaces

Met de veranderende rol van Drupal in het digitale landschap wordt de roep om betere interfaces voor het beheer van Drupal ook groter. Omdat pagina-denken vaak niet meer relevant is moet er gedacht worden over hoe we omgaan met het beheren van content voor andere kanalen als augmented reality, smart watches en apps. Dit vraagt om gebruiksvriendelijke, rijke interfaces voor het beheer van de content. Een mogelijke oplossing hiervoor is het loskoppelen van de front-end en de back-end van het CMS.

Voor het voeden van de verschillende kanalen heeft Drupal 8 grote stappen gezet en is het uitermate goed in te zetten als een headless CMS. Dit betekent dat alle content voor de front-end via een API opgehaald wordt. Dit maakt het eenvoudig om de content te distribueren over meerdere kanalen buiten het web om. Het is dus niet meer vanzelfsprekend dat de content van Drupal getoond wordt op een webpagina.

Op dit moment wordt gekeken of een dergelijke loskoppeling ook mogelijk is voor de back-end van Drupal. Dit maakt het mogelijk om een gebruiksvriendelijkere interface te maken die meer app-achtig aanvoelt en sneller werkt voor de beheerders en redacteuren van de content. De uitdagingen die daarbij komen kijken werden goed uitgelegd door Preston So in zijn presentatie Decoupled site building: Drupal's next challenge.

Als we content willen beheren voor meerdere kanalen, willen we ook previews hebben op deze kanalen. Hoe gaan we hiermee om? Drupal's in-place bewerken en contextuele bewerklinks gaan uit van een webpagina en elementen in een bekende front-end. Als we dit gaan loskoppelen hoe gaan we dan om met het bewerken van layouts bijvoorbeeld?

Er is (nog) geen silver bullet om dit probleem op te lossen, maar we moeten ons de fundamentele vraag stellen:

Visuele controle over alles of alles is visueel oncontroleerbaar

En we moeten ons dan afvragen of dit erg is. Misschien moeten we de controle over hoe iets wordt weergegeven wel meer loslaten in ten gunste van de flexibiliteit van het bedienen van meer kanalen.

Javascript Frameworks en Drupal

Om dit alles mogelijk te maken is het noodzakelijk dat er veel tijd en energie gestoken wordt in deze uitdagingen. De eerste stap is reeds gezet en dat is de keuze voor een Javascript framework in Drupal core. Hier heeft Dries al eerder over geschreven in 2016 en inmiddels is er een voorstel gedaan om React als framework op te nemen bij Drupal.

De toekomst

Het is duidelijk dat er veel aan het veranderen is op content management gebied en het is goed te zien dat Drupal de moeilijke vragen stelt. Er wordt serieus gekeken naar de nieuwe rol van Drupal in het toekomstige technologielandschap. Naar mijn mening is deze rol er zeker en blijft Drupal een uitermate krachtig platform voor het beheren van content. De komende ontwikkelingen zullen veel tijd en energie kosten, maar brengen Drupal ook weer verder en zullen ervoor zorgen dat het het beste open source CMS blijft.